Home

Beroemd door haar ruwe, schraperige stem en haar passionele manier van optreden is Janis Joplin één van de grootste rock-iconen uit de jaren zestig. Samen met andere grootheden als Jimi Hendrix en Jefferson Airplane veroorzaakte ze een revolutie in de muziekwereld. Maar ze was veel meer dan dat: haar muziek en persoonlijkheid hadden een impact op de maatschappij en vooral op jonge vrouwen in die tijd.

Tom Nahooy

Vrouw in een mannenwereld

De rockwereld was – en is nog steeds – een wereld gedomineerd door mannen. Uiteraard waren er vrouwelijke artiesten in die tijd, maar die werden vaak beïnvloedt door mannelijke producers en managers. Ook Janis had hier moeite mee, maar kon zich uit de brand slepen door haar unieke stem en stijl. Ze profileerde zich niet als een object om naar te kijken en te luisteren: ze liet mensen in haar ziel kijken door haar muziek en krachtige optredens.

Seksualiteit on stage

Janis was openlijk bisexueel, iets waar in die tijd nog meer controverse over was dan nu. Ze vat haar seksualiteit mooi samen in een heel sterke quote: “What’s the big deal about defining yourself as this or that? Just be it”.

Janis kwam naar voor als een sterke, vrije vrouw die zich bewust was van haar seksualiteit, maar toch ook zong over affectie en genegenheid. Een goed voorbeeld daarvan is de versie van ‘Ball and chain’ op het Monterey Pop Festival in 1967, waar ze stampvoetend en passioneel zingt over liefdesverdriet en hartenpijn. Om het met een beroemde quote van haar toe te lichten: “On stage I make love to 25.000 different people, then I go home alone.”

Feminist of niet?

De feministische bewegingen in die tijd reageerden gemengd op Janis en haar muziek. Enerzijds was ze een sterke vrouw die het gemaakt had in een strenge mannenwereld, maar anderzijds legde ze in haar muziek vaak ook de nadruk op de kwetsbaarheid en de zorgzaamheid die volgens haar eigen waren aan vrouwen. Dat laatste maakte haar vaak minder populair in feministische kringen, omdat dat het algemene gedachtengoed van de patriarchale samenleving zou kunnen bevestigen. Nummers als ‘Ball and Chain’ en ‘A woman left lonely’ kaarten enerzijds het onrecht dat vrouwen vaak door mannen wordt aangedaan aan, maar tegelijk kunnen ze insinueren dat vrouwen kwetsbaar en afhankelijk zijn.

Invloed

Janis Joplin was ongetwijfeld een voorbeeld voor vele vrouwen in haar tijd. Ze liep er ‘au naturel’ bij en voelde de nood niet om zich op te tutten. Zo viel ze buiten het schoonheidsideaal dat in die tijd gangbaar was: “pretty, proper and prim”. Velen van haar vrouwelijke fans volgden haar voorbeeld en droegen hun haar los, gebruikten geen make-up en droegen losse, comfortabele kledij. Ook ver na de jaren zestig hebben haar muziek en persoonlijkheid hun invloed gehad. Zo zei zangeres Pink bijvoorbeeld dat Janis voor haar de ultieme vrijheid belichaamde. Janis werd in 1995 ook postuum ingehuldigd in de befaamde ‘Rock and Roll Hall of Fame’.

Janis Joplin is ook voor mij een voorbeeld. Niet alleen omdat ze bewezen heeft dat het voor iedereen mogelijk is om het in die harde muziekwereld te maken, maar ook omdat ze zo integer is in haar muziek: ze laat haar publiek diep in haar gevoelswereld kijken.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s